PROJE HAKKINDA

İstanbul’da Kültürel Çeşitliliğin Sivil Toplum Aktörlerini
Güçlendirme ve Kapasite Geliştirme Projesi

Türkiye’de akademinin, ülkede ve özellikle İstanbul’da kültürel çeşitlilik/çoğulluk hakkında veya farklı kültürlerinin her biriyle ilgili çalışmalara bugüne kadar ilgisiz kaldığı bilinmektedir. Diğer yandan, son zamanlarda bu alanda akademi dışında sivil toplum faaliyetlerinin ve yapılan popüler çalışmaların sayısının giderek arttığı gözlenmektedir. Ancak bu çalışmalarda, olgusal bilgi toplama, işleme ve paylaşma konusunda büyük eksiklikler ve genelde konunun ele alınışında bazı sorunlar gözlemlenmektedir. Bu eksiklik ve sorunlar incelendiğinde, kültürel çeşitlilikle ilgili olgusal bilginin Sivil Toplum Aktörleri (STA) tarafından yeterince güvenilir ve kullanışlı şekilde üretilememesinin en önemli nedenleri olarak şunlar gözlemlenmiştir: Etnografya konusundaki bilgi eksikliği dolayısıyla, olgusal bilginin sistemli ve doğru bir şekilde toplanması, işlenmesi, saklanması ve kamuoyuna sunulması konusunda bilgi ve donanım eksikliği. Gözlemlenen bu sorunlara çözüm sunmak amacıyla geliştirilen “İstanbul’da Kültürel Çeşitliliğin Sivil Toplum Aktörlerini Güçlendirme ve Kapasite Geliştirme Projesi”, akademinin bilgi ve donanımının STA’ya ulaşmasını hedeflemiştir. Deneyim ve bilgi aktarımı yoluyla birbirinden öğrenecek çok şeyi olan iki tarafın bir araya getirilmesinin, bu alana önemli katkı sağlayacağı düşünülmüştür.

Yürütücü Kurum

2017 başında oluşturulan Türkiye Kültürleri Çalışma Grubu, üniversitenin proje geliştirme konusunda uzman akademisyenlerinin yardımıyla bu projeyi geliştirmiş ve yürütmesini üstlenmiştir. Proje profesyonel bir ekip tarafından yürütülürken, 2013 yılından beri faaliyetlerini yürüten mevcut çalışma birimleri Türkiye Kültürleri çatısı altında faaliyetlerini yürütmeye devam etmektedir. Bu çalışma birimlerini; Alevi Toplulukları Çalışma Birimi [BİLGİ ALTO], Çerkes Çalışmaları Birimi [BİLGİ ÇERKES], Kürdoloji Çalışma Birimi [BİLGİ KÜRDOLOJİ], Laz Çalışmaları Birimi [BİLGİ LAZURİ] ve Yahudi Toplulukları Çalışma Birimi [BİLGİ YATOÇ] oluşturmaktadır.

Ekip

Projenin koordinatörlüğünü Prof. Dr. Bülent Bilmez (İstanbul Bilgi Üniversitesi); koordinatör yardımcılığını ise Elif Yıldız (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi), Gül Hür (İstanbul Bilgi Üniversitesi) ve Zeynep Yeşim Gökçe (İstanbul Bilgi Üniversitesi) üstlenmiştir.

Süre

01 Nisan 2017 tarihinde başlayan proje, 31 Mart 2018 tarihinde sona ermiştir.

Potansiyel katılımcılar ve Hedef Kitle:

EEğitim programının katılımcıları, İstanbul’un kültürel çeşitliliği/çoğulluğu veya kültürlerinden biri konusunda çalışmalar yapan Sivil Toplum Aktörleri (STA) olmuştur:
1.Sivil toplum kuruluşları (STK): Dernekler ve vakıflar
2.Süreli yayınlar
3.Yayınevleri
4.Radyo-televizyonlar
5.Internet siteleri, bloglar, vs
6.Bağımsız araştırmacılar
Projenin son üç ayında yürütülecek yaygınlaştırma faaliyetleri aracılığıyla İstanbul dışında olup bütünüyle veya bir yönüyle kültürel çeşitlilik/çoğulluk çalışan STA’ların ve genelde kamuoyunun da bilgilendirilmesi amaçlanmıştır. Projenin tüm ürünleri internet üzerinden paylaşıldığı için de genelde kamuoyu hedef kitle arasındadır.

İçerik

Proje sürecinde değişik üniversite ve kurumlardan kıdemli eğitimciler ve doktorasını ilgili konuda yapmakta veya yapmış olan eğitmenler aracılığıyla, Sivil Toplum Aktörlerine, aşağıdaki dört alanda eğitim verilmiştir:
Teorik-kavramsal çerçeve (kültürel çoğulluk/çeşitlilik, somut olmayan kültür, metropol, küreselleşme ve kolektif kimlik, azınlık, açık toplum, şehir ve metropol çalışmaları, vs.)
Metodoloji (etnografya, veri toplama, sözlü tarih, mülakat, etik, vs.)
Dokümantasyon ve arşiv (kayıt ve teknik ekipman kullanımı, işleme/saklama, kamuyla paylaşım, sunum, vs.)
Kültürel haklar ve savunusu (dilsel ve inançsal özgürlükler bağlamında kolektif ve bireysel haklar ve genelde ‘azınlık’ hukuku)
Ayrıca proje kapsamında geliştirilen internet sitesi ve oluşturulmaya başlanan iletişim ağı aracılığıyla STA’lar arasında deneyim aktarımı için iş birliği olanakları yaratılmıştır.

Program

Projenin takvimi şu şekildedir:
1-5. aylar Hazırlık Dönemi (Nisan-Ağustos 2017): Proje ekibinin oluşturulması, eğitmen ve STA listesinin belirlenmesi, proje ekibi ve eğitmenlerin iç eğitimi ve İstanbul’daki STA’nın eğitimi için eğitim materyallerinin toplanıp eğitim programının oluşturulması
6. ay Sınıf-içi Eğitim Dönemi (Eylül 2017): Farklı kültürlerden seçilmiş 56 Sivil Toplum Aktörüne Sınıf-içi Eğitim verilmesi
7-9. aylar Uygulamalı Saha Eğitimi Dönemi (Ekim-Aralık 2017): Sınıf-içi Eğitimde başarılı olmuş 18 Sivil Toplum Aktörüne, uygulamalı etnografik çalışma yoluyla sahada veri toplama ve işleme metodolojisi konusunda yerinden eğitim verilmesi ve bu süreç boyunca her ay STA’ların gelişimlerini görmeleri için atölyeler düzenlemesi
10-12. aylar Yaygınlaştırma Dönemi (Ocak-Nisan 2018): Çoğul İstanbul Medyası sergisi, İstanbul Kültürleri Şenliği ve İstanbul ve çevresinde çalıştay düzenlenmesi
Proje kapsamında kurulan istanbulkulturleri.org internet sitesinde bir yıl boyunca yapılan tüm faaliyetler ayrıntılarıyla yüklenmiştir. Aynı zamanda STA ve kültürel çeşitlilikle ilgili ansiklopedi ve katalogları içeren sitede, tüm veriler proje sonrasında da sürekli erişime açık tutularak, daha sonra saha çalışması yapmak isteyen tüm kurum ve kişilerin bu bilgilerden yararlanabilmesi amaçlanmaktadır.

Uzun Erimli Etki ve Hedefler

Projenin temel amacı, İstanbul’daki kültürel çeşitlilik/çoğulluk konusunda çalışan Sivil Toplum Aktörlerini, envanter, network ve haritalandırma üzerinden ilişkilendirmek ve eğitim aracılığıyla güçlendirmektir. Projenin uzun vadeli hedefi, bu yolla Türkiye kültürleri alanında yapılan çalışmaların niteliğinin artmasına katkı sunmaktır. Farklı kültürler hakkında ve genelde kültürel çoğulluk konusunda çalışma yapan kurum ve kişilerin, olgusal bilgi üreten nitelikli çalışmalarının sayısının artmasının, bu kültürel çoğulluğun ve zenginliğin günlük yaşamda, siyasette ve ekonomide görünürlüğüne de katkı sağlaması beklenmektedir.
Bu proje ve sonrasında gerçekleştirilecek kalıcı çalışmalar aracılığıyla, kültürel farklılıkların zenginlik kaynağı olarak kabul edilmesine ve toplumdaki ‘öteki’ kültürleri de tanıyarak bir arada yaşama zihniyetinin yerleşmesine katkı sunulmaya çalışılacaktır. Projenin gerçekleştirmeye çalıştığı uzun vadeli diğer hedeflerden biri ise, farklı kültürel grupların birbirlerini tanımalarına ve sağlıklı bilgiye ulaşmalarına hizmet etmektir. Türkiye’de yaşayan (özellikle tehdit altında veya yok olmaya yüz tutmuş) kültürlerin devamlılığını önemseyen proje, yıllardır kendi sahalarında bu kültürlere dair bilgileri toplayıp kaybolmaktan kurtaran her türlü kişi ve kurumun envanterini çıkartıp, sistemli bir haritalandırma aracılığıyla verimli bir iletişim ağı oluşturmayı amaçlamaktadır.
Sonraki yıllarda bu çalışmanın Türkiye geneline yayılması amaçlandığı için, bu proje sırasında oluşturulan ağın mümkün olduğunca genişletilmesi ve özellikle İstanbul dışındaki STA’lar ile ilişki ağı kurulmaya başlanması da hedefler arasındadır. İlk aşamada ortaya çıkarılacak olan eğitim modülünün, sivil toplum ve akademi iş birliğiyle gerçekleşecek bu pilot proje sayesinde, geliştirilmesi ve yetkinleştirilmesi ve sonraki yıllarda tüm Türkiye için kullanılması planlanmaktadır.